Knap staaltje ondernemerschap

Lisenka van der Wilt-Wilms (40) werd in 1995, al op 22 jarige leeftijd, directeur van P.Smit. Zij geeft leiding aan een moderne constructie- en reparatiewerkplaats in de metaalbranche. Hier wordt staal, rvs en aluminium voor klanten in voornamelijk de offshore, maar ook de bouw, (semi)overheidsinstellingen en scheepsvaart op maat verwerkt. Een specialisme van P.Smit is de fabricage van diverse typen zeebodembemonsteringsapparatuur waar ze wereldwijd voor worden benaderd. Sinds de verhuizing naar het nieuwe bedrijfspand op het Kooypunt, weten steeds meer grote bedrijven de organisatie te vinden.

Op 1 april van dit jaar bestond het bedrijf maar liefst 80 jaar. Officieel is de oprichter Piet Smit al in 1912 gestart, wat tot voor kort niet bekend was. In deze 100 jaar is het bedrijf van een lokale smederij uitgegroeid tot een professionele en ruime constructiewerkplaats. Mede door het uitstekende zakelijk inzicht en doorzettingsvermogen van Lisenka blijft het bedrijf groeien. Met enthousiasme vertelt zij over de rijke historie, het ondernemerschap en de verhuizing.



“Bollen pellen was niets voor mij, ik werkte al vanaf mijn veertiende in de vakanties bij mijn vader op kantoor. Net voor het afronden van mijn opleiding tot directiesecretaresse heeft mijn vader mij gevraagd om volledig bij het bedrijf te komen werken. Na een goed gesprek hebben wij het er gewoon op gewaagd en dat ging hartstikke goed!” Het bedrijf is in 1932 in handen gekomen van de familie Wilms. Eerst onder leiding van grootvader Herman Wilms en later Herman Wilms jr, de vader van Lisenka. De goede reputatie van oprichter en dorpssmid Piet Smit was de reden om de bedrijfsnaam ongewijzigd te laten. Herman jr. zag al snel veel kansen in de offshore-industrie, die in de jaren zeventig in Den Helder opkwam. Door steeds passende oplossingen voor uiteenlopende constructieproblemen te bedenken, leverde dit steeds meer werk op. “Toen ik op mijn negentiende vast ging werken in het bedrijf, lag de wereld aan mijn voeten. Nog geen drie jaar later werd mijn vader ziek en binnen een tijdsbestek van tweeënhalf maand was hij overleden. Daar stond ik dan als tweeëntwintigjarige met een heel bedrijf achter me.  Gelukkig is het personeel heel trouw gebleven en kenden wij weinig verloop, maar ik dacht toen wel: ‘Hoe gaan we dit invullen?’”   

Wereld op zijn kop
“Mijn vader gaf het personeel altijd al veel verantwoording. Dat ging gewoon door. Op het moment dat mijn vader ziek werd, ben ik gelijk bij de klanten langsgegaan. Ik heb ze uitgelegd dat ik niet degene ben die het product maakt, maar dat zijn de jongens van de werkplaats. Wij konden nog steeds de kwaliteit leveren die ze gewend waren.” Wat voor Lisenka nog wel wat lastig bleek was het daadwerkelijk inschatten van de benodigde tijd en het maken van de prijs. De chef van de werkplaats is daarom naar kantoor gehaald en heeft deze taak op zich genomen. Door het snelle en daadkrachtige handelen heeft ze samen met het trouwe personeel ervoor gezorgd dat het bedrijf succesvol werd voortgezet. “Je vader overlijdt en je moet direct het bedrijf zien te runnen, dan staat je wereld wel op zijn kop. Alles gaat door en dat was ook goed, want hierdoor had ik geen tijd om te zitten kniezen. Daar wordt het niet beter van en daar komt hij ook niet van terug.”

Op volle kracht
Bij P.Smit wordt voornamelijk klantspecifiek gewerkt. Dit gaat van hoogdruk leidingwerk, bordessen voor een booreiland, transportframes tot tanks en meer. Zo mochten ze laatst 4 aluminium werkbordessen maken voor CHC helikopters. Momenteel is er eigenlijk maar één vast product wat wordt geproduceerd en dat is de Box Corer. “Dit instrument heeft mijn vader in samenwerking met het NIOZ, Nederlands instituut onderzoek der Zee op Texel, ontwikkeld. Wij maken dit voor heel Europa voor soortgelijke instituten. Dit is een kleine wereld met geologen en biologen en ze weten ons daarom makkelijk te vinden. Vorig jaar hebben we voor India zo’n Box Corer gemaakt en nu ligt er zelfs een offerte voor Zuid-Korea klaar, dus dat is wel spannend.” De opdrachten volgen elkaar in rap tempo op en het komt geregeld voor dat er in het weekend en de avond gewerkt moet worden. “Als er iemand komt met een spoedopdracht dan doen wij dat. Dit is toch wel onze kracht, dat we zo flexibel zijn en snel daarop in kunnen spelen.”

Ondernemer van het jaar
Al het harde werken heeft Lisenka de titel van ondernemer van het jaar 2007 opgeleverd. “Ik ben voorgedragen door een collega-ondernemer wat heel bijzonder is. Mijn moeder en man zijn daarover geïnformeerd, maar ik wist van niets. Op de bewuste avond was eerst de nieuwjaarstoespraak en daarna kwam de voorzitter met de nominaties. In dit verhaal herkende ik allerlei zaken, maar geloofde nog niet dat wij dat waren. Al snel werd het wel duidelijk, dit zijn wij!  Dan gaat je hart wel tekeer als je op podium moet komen. Toen kwam mijn moeder, de oppas voor de kinderen die avond, het podium op en het eerste wat ik zei was: Waar zijn de kinderen?! De hele zaal lag natuurlijk in een deuk. Mijn moeder had een andere oppas geregeld. Zo heeft zij het met mijn man toch heel goed geheim voor me gehouden. Ik had daarom ook geen speech opgesteld en heb op dat moment gewoon spontaan wat uit mijn mouw geschut. De verrassing was echt het mooist!” 

Ruimte voor meer
De prijs is Lisenka en de gehele onderneming P.Smit ontzettend gegund. Niet alleen heeft zij de leiding van het bedrijf op zich genomen, maar ook de verhuizing en later de uitbreiding met beide handen aangepakt. Dit noemt ze zonder twijfel ook wel haar grootste persoonlijke succes. “Ik weet nog zo goed dat Arie Laan, onze boekhouder toen, net na het overlijden van mijn vader zei dat we moesten verhuizen. Het was toen even slikken, want ik was juist zo blij dat ik het redde. Maar ja we zaten midden in een woonwijk in een klein pand, waar wij altijd rekening moesten houden met de aanvoer van producten. Na een aantal jaar zag ik dan ook wel in dat hij gelijk had. Met onze werkvoorbereider Ed heb ik besproken of de nieuwe werkruimte wel vol komt, maar hij stelde me gerust en binnen de kortste tijd was het ook vol. Nu konden wij niet één, maar wel vijf projecten naast elkaar laten lopen. Bij Rob, waar ik via Arie terecht ben gekomen, ben ik goed geadviseerd over de bedrijfsopvolging en de nieuwbouw. Vier jaar na de nieuwsbouw zijn wij zelfs alweer uitgebreid.  Ook toen heb ik veel contact gehad met Rob. Hij is op het conservatieve af en gaat voor zekerheid, maar daar houd ik wel van. Zo ben ik ook en daarom kunnen wij altijd goed sparren. Wat ik ook heel fijn vind is het persoonlijke contact bij Omnyacc. Ondanks dat jullie een groot kantoor zijn heb ik Erwin als vast contactpersoon voor onze jaarrekening en Tom voor onze lonen. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik blij ben met de stappen die wij hebben gemaakt.”

Vooruitkijken en investeren
Ondanks dat P.Smit niet bewust voor groei kiest, wordt dit wel elk jaar gerealiseerd. Continuïteit staat hoog in het vaandel. “Wij blijven vooruitkijken en investeren. Het ergste wat er is lijkt me toch wel als je teveel personeel hebt en je ze moet ontslaan. Dus wij kiezen ook bewust voor een vaste bezetting en huren verder mensen in als we het druk hebben. Zo kunnen we als het rustig is weer afscheid van ze nemen. Dat is onze flexibele schil.” Ook de wil om nieuwe uitdagingen aan te gaan zit bij Lisenka in het bloed. “In 2002 is de regelgeving voor de offshore transportcontainers veranderd, waarvoor certificering nodig was. Om een specifieke opdracht binnen te halen moest een deel van ons personeel deze certificering halen. Ik vond het niet teveel werk, maar had juist zoiets van dit gaan we doen! Daar hebben we uiteindelijk veel werk aan overgehouden. Zo mogen wij Shell nu ook tot onze klanten rekenen.”